Gestolen goden keren terug naar Nepal

Eerder deze maand maakte het Metropolitan Museum in New York bekend dat het twee 800 jaar oude religieuze beelden die decennia eerder uit Nepalese tempels waren gestolen, zal teruggeven. De repatriëring van de waardevolle beelden toont slechts een tipje van de ijsberg van de grootschalige diefstal van Nepalese religieuze objecten die sinds de Jaren 60 plaatsvindt.

De gestolen stenen beelden die in New York terecht kwamen zijn die van de Hindoe god Uma Maheshwor, weggehaald uit de Uma Maheshwor Tempel in Patan, en een zeldzaam stenen beeld van Gautam Boeddha. De beelden dateren uit de 12e en 13e eeuw. Ze werden in de jaren 80 ontvreemd en via verschillende routes naar de VS gebracht.

De Nepalese consul en museummedewerkers bij het Boedha beeld (foto Nepal Mountain News)

Een overeenkomst voor repatriatie werd getekend door Daniel H Weiss, president van het New Yorkse Metropolitan Museum of Art and Consul van Nepal Madhu Marasini in New York.

De beelden zijn slechts twee van de talloze voorbeelden van religieuze objecten die uit Nepalese tempels werden ontvreemd en in de collecties van musea en privéverzamelaars terecht kwamen.

De 2015 aardbeving, die veel tempels in de historische steden van de Kathmandu vallei deed instorten, leidde tot nieuwe angst voor diefstal. Kunsthistorici riepen het publiek op om foto’s en de GPS coördinaten van de religieuze objecten die in het puin lagen door te geven. Het is onbekend of er inderdaad objecten zijn gestolen en op de internationale markt terecht zijn gekomen.

Het Nepalese Boedha beeld uit het Metropolitan Museum

Betrouwbare gegevens

Veel van de gestolen religieuze voorwerpen van Nepal zijn nu geïnventariseerd dankzij het nauwgezette werk van kunsthistorici en onderzoekers zoals Nepal Lain Singh Bangdel en kunsthistoricus Jürgen Schick. Het boek van Bangdel uit 1989, ‘Stolen Images uit Nepal’, en Schick’s ‘De Goden verlaten het land: kunstdiefstal uit Nepal’ bevatten waardevolle details en foto’s van de gestolen objecten uit de tempels en bahals (binnenplaatsen) van Kathmandu.

Bij gebrek aan betrouwbare gegevens bij de Afdeling Archeologie (DoA), zijn de twee boeken vooralsnog het enige bewijs dat Nepal kan helpen om de teruggave van gestolen voorwerpen op te eisen.

Volgens Dina Bangdel, de dochter van Lain Sing Bangdel, is vrijwel alle Nepalese kunst welke de afgelopen drie decennia op de international markt te koop werd aangeboden gestolen. Jürgen Schick is er zeker van dat 90% van Nepal’s zeldzame en kostbare beelden sinds de Jaren 60 zijn ontvreemd. Van sommigen zijn replica’s gemaakt, die ter vervanging van de originelen in de tempels zijn geplaatst. De enige reden waarom de diefstallen gereduceerd zijn is omdat er weinig waardevols is overgebleven, zegt Schick. Een van de effecten van de diefstal is dat festivals en ceremonies die met de beelden samenhangen niet langer worden gepraktiseerd.

Dina Bangdel roept de Nepalese overheid en het publiek op om hun steentje bij te dragen om de beelden weer thuis te brengen: “We moeten bewustzijn creëren dat onze religieuze afbeeldingen en schilderijen die voor duizenden dollars worden verhandeld, niet alleen kunstwerken zijn die tentoongesteld moeten worden in een museum of in een woonkamer van een verzamelaar, maar deel uitmaken van een levende cultuur en een tastbare identiteit.”

De beelden uit het New Yorkse museum worden in april terug in Nepal verwacht.

By Lucia de Vries

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s