Kardemom, het zwarte goud

Kardemom is een specerij die oorspronkelijk afkomstig is van Sri Lanka en nu in een beperkt aantal landen in zuid-oost Azië en Midden- en Zuid-Amerika wordt geteeld. Het neemt na vanille en saffraan de derde plaats in in het rijtje van duurste specerijen. Kardemom heeft zwarte zaden die in een zaaddoos zitten. Vandaar de bijnnaam ‘het zwarte goud’.

De reden waarom het zo duur is komt vooral door het relatief beperkte aanbod. Dat wordt weer veroorzaakt door het aantal plaatsen waar kardemom kan worden geteeld, omdat de plant nogal wat specifieke eisen stelt om te kunnen groeien. De omgeving moet warm en vochtig zijn, de grond moet een los mengsel van vooral leem en zand zijn, het is een schaduwplant die het beste groeit onder voldoende licht doorlatende bomen, de nachttemperaturen mogen niet onder -2 graden C komen en ze moeten op een helling staan vanwege de afwatering.

Het sorteren van de kardemom (foto Henk Ruger)

De foothills van de Himalaya, waaronder het district Sindhupalchowk, blijken op een aantal plaatsen te voldoen aan die eisen, waardoor Nepal één van de belangrijke landen is voor de productie van kardemom. ISARD heeft in Sindhupalchowk twee kardemomkwekerijen opgezet van waaruit plantjes worden verkocht aan de boeren. India is voor Nepal de belangrijkste afnemer.

De planten leveren stengels op die 2 tot 4 meter hoog worden met daaraan grote bladeren. De zaaddozen die in strengen onder aan de plant groeien worden handmatig geoogst, gewassen, gedroogd en daarna op grootte gesorteerd. Het drogen gebeurt in speciale ovens. Tijdens het droogproces verdampt er een deel van de olie in de zaden, waardoor ze beter geschikt worden voor de markt, waar ze gedeeltelijk in vermalen vorm worden verhandeld. Gedroogde kardemom levert voor de boeren een betere prijs op dan wanneer de zaden niet zijn gedroogd. Het bouwen van een oven is voor de boeren in Nepal een flinke investering, waarvoor door onze partner ISARD microkredieten worden verstrekt. Door de hogere prijs die de boeren voor gedroogde kardemom krijgen is het mogelijk de kredieten weer af te lossen en per saldo een betere opbrengst te hebben dan voor niet gedroogde kardemom.

Een electrische molen helpt bij de waardevermeerdering van de kardemom (foto Henk Ruger)

Kardemom is belangrijk in de zuid-oost Aziatische keuken er worden ook geneeskrachtige eigenschappen aan toe geschreven. Het wordt op bescheiden schaal ook buiten Azië gebruikt. Bij sommige wereldwinkels wordt chocola met kardemom verkocht. Een mooie manier om de heel specifieke smaak van kardemom eens te proeven.

Door Henk Rüger

Dit artikel verscheen eerder in Samachar, een uitgave van ICFON

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s